
ويروس آنفلوانزا متعلق به خانواده اورتوميكسوويريده بوده و ويروس RNA داراست و از 4 گونه (ويروس نوع C, B, A و توگوتو) تشكيل شده است.
ويروس آنفلوانزاي نوع A در حيوانات پست و پرندگان اهميت بيشتري دارد. اين ويروس علاوه بر انسان حيوانات زيادي را مبتلا ميكند كه شامل خوك، اسب، پستانداران دريايي و گونههاي پرندگان ميباشند.
تعدادي از ويروسهاي آنفلوانزاي پرندگان از انسان جدا شده و گزارشات سرولوژيك مبين اين مسئله است كه ويروس آنفلوانزاي پرندگان قادر است به انسان منتقل گردد.
تاكنون 15 زير گونه H و 9 زيرگونه N براي ويروس آنفلوانزا A در پرندگان آبي جدا گرديده است.
مورتاليتي و موربيديتي همهگيري جهاني آنفلوانزا، صدمات بسيار بالاي اجتماعي و اقتصادي به دنبال خواهد داشت و بر اساس نظريات كارشناسان سازمان جهاني بهداشت در جريان پاندمي بالغ بر 25 درصد افراد جامعه بيمار خواهند شد و كارشناسان از احتمال بروز يك زيرگروه ويروس آنفلوانزا در آينده نزديك خبر دادهاند كه بر اساس مدلهاي رياضي پيشبيني ميشود پاندمي آينده 2 – 4/7 ميليون مورد مرگ به همراه داشته باشد.
غيرقابل پيشبيني بودن نوع ويروس در چرخش و سرعت انتشار آن بر اهميت آمادگي براي پيشگيري از پاندمي ميافزايد به بيان ديگر فرصت برنامهريزي مناسب و آمادگي مقابله با پاندمي را نبايد از دست داد.
مداخله هاي درماني
بر اساس توصيههاي سازمان جهاني بهداشت واكسنها تنها مداخله بسيار مهم جهت پيشگيري از بيماري و مرگ ناشي از آنفلوانزا در طي اپيدميهاي فصلي و پاندميها ميباشند. حداقل 4 تا 6 ماه زمان جهت توليد اولين دوزهاي واكسن به دنبال جداسازي ويروس جديد پاندمي نياز است و ذخيره سازي زياد واكسن توصيه نميشود.
همه كشورها بايستي اولويتهاي خود را جهت واكسيناسيون گروههاي پرخطر تعيين نمايند و تحقيقات نشان داده است كه داروهاي ضد ويروسي، هم در پيشگيري و هم در درمان زودرس آنفلوانزا اگر در 48 ساعت اوليه شروع بيماري داده شوند موثر ميباشند.
در طي اپيدميهاي فصلي آنفلوانزا، داورهاي ضد ويروسي، كمك كننده بسيار مهمي به واكسيناسيون در استراتژيهاي كاهش بار طبي و اقتصادي آنفلوانزا ميباشند چرا كه داروهاي ضد ويروسي ميتوانند با حجم زياد ذخيره شوند و اثرات تكميلي آني داشته باشند.
گروههاي در معرض خطر
با توجه به اين مطالب و به دليل محدوديتهاي توليد واكسن در سراسر جهان، استفاده از واكسن به افراد در معرض خطر بيماري شديد آنفلوانزا مانند افراد بالاي 60 سال، افراد مقيم در آسايشگاهها و اماكن نگهداري بيماران مزمن، بالغين و كودكان داراي بيماري مزمن ريوي و قلبي عروقي از قبيل آسم، بالغين و كودكان داراي بيماريهايي از قبيل بيماريهاي مزمن متابوليكي، نارسائي كليوي هموگلوبينو پاتيها، ضعف سيستم ايمني- كودكان 23 تا 6 ماه، افرادي كه به مدت طولاني تحت آسپرين درماني بودهاند، زناني كه در فصول مختلف مستعد عفونت با ويروس آنفلوانزا در سه ماهه دوم و سوم حاملگي خواهند بود و همچنين افرادي كه در معرض تماس بيماري آنفلوانزا قرار دارند از قبيل شاغلين در مراكز ارائه كننده خدمات بهداشتي- درماني، شاغلين در اورژانسها، شاغلين در مراكز گردشگري، پرسنل ارائه دهنده خدمات شهري (متوفيات- دفع زبالههاي عفوني) و كاركنان مرغداريها (كاركناني كه در قسمتهاي ذبح و تكه نمودن و پركندن و دفع اجساد مرغها فعاليت داشتهاند) محدود مي گردد.
صابونهای جامد خود باعث انتقال بیماری هستند. چون میکروبهایی که به صابون جامد منتقل شدهاند به نفر بعدی منتقل میشوند. به همین دلیل انتظار داریم که از طریق تبلیغات به مردم در مورد رعایت بهداشت فردی و عمومی آگاهی داده شود
پرسش: در ابتدا از تجربه خود در زمینه بیماری وبا در ایران بفرمایید.
حدود 43 سال پیش که اپیدمی وبا در تهران و ایران وجود داشت من در بیمارستانها مسوول درمان وبا بودم. در سال 1358 هم که وبا و شبه وبا شیوع پیدا کرد در ایران من به عنوان مسوول بخش وبای التور، مسوولیت کلی درمان وبا را برعهده داشتم. اکنون نیز با توجه به مسوولیتی که در جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران دارم از طریق همکارانم در شهرستانها اطلاعات زیادی به دست من میرسد. همچنین در جریان برگزاری سمپوزیومها و کنگرهها هم اطلاعات لازم را دریافت میکنم.
چند نوع وبا داریم؟ کدام نوع خطرناکتر است؟.........
نوع وبا بسته به اینکه در کدام کشور پاندمیک است دستهبندی میشود. وبا در کشور افغانستان مشاهده میشود, در کشور پاکستان همواره به صورت پراکنده وجود داشته و در هندوستان و عراق هم شایع است.
40 سال پیش ما خوشحال بودیم که از طریق سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت و درمان ایران از صورت آندمیک درآمد و میکروب وبا ردیابی نشد. اما مدتی است که موارد معدودی گزارش شدهاند و اکنون هم به صورت پراکنده در ایران مشاهد میشود و شایع ترین جاهایی هم که وبا دیده شده مکانهایی است در آن که جمعیت بیشتری وجود دارد و رعایت بهداشت هم مطلوب نیست.
چه عاملی باعث بروز این بیماری میشود؟ راههای ابتلای به وبا؟
بیشتر موارد وبا ناشی از میکروبی است به نام ویبریون (ویبریوکلرا) وبا که میکروبی خمیده شکل و مقاوم است و از طریق مدفوع انسانی، خوردن سبزیجات و آب و مواد غذایی آلوده به انسانهای دیگر منتقل میشود. شخصی که به بیماری وبا مبتلاست هر بار که به توالت میرود، میلیونها میكروب از او دفع میشود. چون در ایران افراد با دست خود را تمیز میکنند وقتی فرد مبتلا از توالت خارج میشود هر وسیلهای را که از آن استفاده میکند، از دستگیره در تا صابون، به میكروب وبا آلوده میکند. صابونهای جامد خود باعث انتقال بیماری هستند. چون میكروبهایی که به صابون جامد منتقل شدهاند به نفر بعدی منتقل میشوند. به همین دلیل ما انتظار داریم که از طریق تبلیغات به مردم در مورد رعایت بهداشت فردی و عمومی آگاهی داده شود و مثلاً توصیه شود که از صابون مایع استفاده کنند.
تا چه حد مسری و سرایت آن آسان است؟
بیماری وبا بسیار آسان سرایت پیدا می کند. به ویژه اگر فرد از لحاظ جسمانی ضعیف باشد و در معرض میكروب وبا قرار بگیرد احتمال ابتلای او زیاد است. اما اکثر کسانی که بهداشت را رعایت میکنند و بدن ایمنی دارند ممکن است که میكروب وارد بدن آنها بشود ولی به وسیله اسیدهایی که در معده ترشح میشود از بین میرود. بیشتر کسانی که از نظر دستگاه گوارشی دارای ضعف ایمنی هستند و یا داروهای آنتی اسید برای درمان زخم عثنی عشر و یا معده مصرف می کنند، بیشتر آمادگی ابتلا به وبا را دارند.
علایم این بیماری چیست؟
علایم وبا در ابتدا به صورت یک اسهال ساده و دل درد خفیف است. اگر شخص دیر به پزشک مراجعه کند به دلیل شدیدتر شدن اسهال و در نتیجه کاهش آب بدن دچار خشکی بدن و پوست میشود. همزمان میتواند که تب و سردرد داشته باشد. چون مقدار زیادی الکترولیت، سدیم، پتاسیم، کلسیم و مواد ضروری برای بدن از طریق مدفوع دفع میشود. فرد بیمار ممکن است علایم کمبود این مواد را از جمله سرگیجه، ضعف عمومی بدن و تپش قلب هم پیدا کند. در نهایت اگر درمان صورت نگیرد میتواند به فوت بیمار بیانجامد.
راه های پیشگیری چیست؟
توصیه میکنم که از خوردن مواد غذایی مانند سالاد و سبزیجات در مکانهایی که نمیشناسیم، خودداری کنیم. میوهها حتماً شست و شوی کامل بشود و آن دسته را که میتوان بدون پوست خورد، حتماً پوست بکنیم. خربزه و هندوانه هم قبل از مصرف باید شسته شوند. سبزیجات را حتماً با پرکلرین ضدعفونی کنیم. از مایع ظرفشویی هم میتوان برای شستن کاملتر میوهها و از بین بردن لایه چربی روی آنها استفاده کرد. آن گروهی که از آب چاه استفاده میکنند حتماً باید آن را بجوشانند. از آب مانده هم کمتر استفاده کنند چون احتمال رشد میكروب در آب مانده بیشتر است. در راههای مسافرتی هم از نوشیدن آب معمولی و غذای رستورانها خودداری شود. اکنون گروهی از افغانها بدون گذرنامه وارد کشور میشوند و در منازل کار میگیرند که باید نسبت به سلامت آنها اطمینان حاصل کرد و در صورت بیمار بودن آنها سریعاً به درمانگاه ارجاع داده شوند.
راههای درمان؟
راه درمان وبا بسیار آسان است. اگر در ساعتها و روزهای اول ابتلا به پزشک مراجعه شود با آنتی بیوتیک و سرم درمانی قابل درمان است. فرد مبتلا به وبا ممکن است در همان روزهای اول ابتلا چند لیتر آب بدنش را از دست بدهد بنابراین پزشکانی که با این بیماری آشنایی دارند سریعاً دو تا رگ از بیمار میگیرند و سدیم و پتاسیم لازم و همچنین آنتی بیوتیک را به بدن بیمار میرسانند.
اما متاسفانه برخی در ابتدا اقدام به خود درمانی میکنند و از داروهای گیاهی استفاده میکنند که باعث تاخیر در درمان می شود. من یادم است که اولین فردی که در سال 1348 در ایران در اثر ابتلا به وبا فوت کرد پزشکی از ورامین بود که اقدام به درمان خودش کرده بود و متاسفانه روشهای درمانی او کافی نبود و درگذشت.
گسترش وبا در ایران و مرگومیر ناشی از آن، چه در گذشته و چه درحال حاضر، چگونه بوده است؟
در دو دوره شیوع وبا در ایران در سالهای 1347 و 1358 که من مستقیماً شاهدش بودم، آمار مرگ و میر خیلی بالاتر از حال حاضر بود. در مورد اخیر خوشبختانه چون خیلی سریع موارد وبا تشخیص داده شد، وزارت بهداشت و درمان با آگهی هایی که در تمام درمانگاهها و بیمارستانها داده، همه پزشکان را نسبت به شیوع این بیماری آگاه کرده است که به محض مراجعه بیماری با اسهال شدید چه دستورالعملی را دنبال کنند.
در حال حاضر بیشتر روستاها و شهرهای کوچک ایران به درمانگاه و پزشک مجهز هستند به شرطی که بیمار مراجعه کند. اما متاسفانه در برخی روستاهای دورافتاده بیمار دیر به پزشک مراجعه میکند و باعث میشود که درمان به موقع انجام نشود و از بین برود در حالی که ماموران بهداشت هم از آن مطلع نیستند.
آیا این بیماری واقعاً تا این حدخطرناک است که تمام مردم را دچار اضطراب کند؟
بالاخره در این گونه موارد آگاهی دادن لازم و ضروری است. البته نیازی به ایجاد اضطراب نیست اما نمیتوان آگاهی نداد. اکنون تمام جراید و رسانهها موضوع خطر وبا را به گوش غالب مردم رساندهاند. همین دادن آگاهی باعث شده است که گسترش وبا محدود شود به ارقام دو رقمی در شهرها. وقتی ما اعلام میکنیم که یک فرد مبتلا میتواند صدها نفر را آلوده کند میبینیم که شمار افراد آلوده به وبا خیلی محدود است. در حالی که ارقام 40 سال پیش خیلی بالا بود.
خبر شیوع بیماری وبا در بچهها تاثیرات منفی زیادی گذارده است و اکثر آنان دچار استرس هستند. آیا این مساله بهزودی برطرف میشود؟
متاسفانه بچهها و کودکان زودتر به این بیماری دچار میشوند و خطرات این بیماری برایشان زیادتر است. چون كه قدرت دفاعی بدنشان کمتر است. در کشورهایی که وبا به صورت آندمیک است، معمولاً افراد بزرگسال به دلیل گرفتن این بیماری در زمان بچگی، تقریباً در برابر وبا مقاوم هستند. ولی بچهها به دلیل اینکه ایمنی شان کمتر است بیشتر مبتلا میشوند. در بعضی خانوادهها گاهی بچهها که اسهال میشوند، به عنوان اینکه رودل کرده و یا اینکه غذای سنگین خوردهاند، چند ساعتی پدربزرگ و مادربزرگها شروع می کنند به درمانهای اولیه که در خانه وجود دارد. این موضوع خطر را برای بچهها بیشتر میکند.
مسافرت برویم یا نه؟
مسافرت کردن در صورت رعایت کردن شرایط بهداشتی مشکلی ندارد. شما وقتی که دارید با ماشین خود مسافرت میکنید, از مصرف مواد غذایی در بین راه و مصرف آب آشامیدنی آلوده خودداری میکنید با افراد غریبه دست نمیدهید, رو بوسی نمیکنید، به این بیماری مبتلا نخواهید شد. همچنین کوشش شود که از سفر به مناطق آلوده مثل اطراف قم و کرج خودداری کنید و یا بعضی از مناطقی که در شرق ایران وجود دارد.
آیا می توان به آب آشامیدنی تهران اعتماد کرد؟
در هر آبی که پرکلرین مصرف شده باشد این میکروب از بین میرود. در نتیجه به دلیل اینکه در آب آشامیدنی تهران و تمام مناطق و شهرستانهای ایران مرتباً پر کلرین اضافه میشود این خطر وجود ندارد. زمانی که پرکلرین استفاده نمیشود و یا از آب چاه به شکل مستقیم استفاده میشود و یا هم اینکه آب این چاه نزدیک فاضلاب است، خطر آلودگی آب بیشتر است. اما با توجه به هشدارهایی که درحال حاضر مرتباً داده میشود، پرکلرین به آب اضافه شده و آب آشامیدنی در معرض خطر نیست.
آیا جوشاندن آب، برای آشامیدن کافی است، یا حتماً باید از آب معدنی استفاده کنیم؟
هر دو را میتوان مصرف کرد. آبی که در حدود دو سه دقیقه جوشانیده شده باشد و همچنین آبهای معدنی که در ایران ارزان است، میشود از هر دو استفاده کرد. یعنی از هردو بدون احساس نگرانی میشود استفاده کرد.
درخصوص استفاده از آبمعدنی به جای آب لولهكشی چطور؟
مسالهای که باعث نگرانی است موضوع بازیافت ظروف پلاستیکی است. چرا که شاهد جمع آوری ظروف پلاستیکی به بدترین شکل از لابه لای زبالهها هستیم.
آب معدنی را معمولاً در ظروف سفید رنگ و یا بیرنگ میریزند. معمولاً ظروف بازیافتی ، وقتی که پلاستیک باشد، رنگین هستند. از آنجا كه در بطریها هم رنگ مشخص میشود و نمیتوانند آب را به شکل بیرنگ, بیرون بدهند, پس مطمئن باشند که ظروف پلاستیکی که آب در آن پر شده بی خطر است.
یکی از راههای پیشگیری از ابتلا به وبا جوشاندن آب است. آیا نوشیدن آب جوشیده(بهعنوان آب آشامیدنی) در دراز مدت برای دستگاه گوارش مضر نیست؟
اصلاً ضرر ندارد. آب جوشانده شده که خنک مصرف شود هیچ چیزش را از دست نمیدهد. همه املاحش سر جایش است .
آیا وارد شدن و یا خوردن احتماًلی آب استخر (اگرآلوده باشد به هرطریق) به دهان و معده باعث گرفتن وبا میشود درحالی که به همین دلیل کلر بسیار زیادی در استخر ریخته میشود؟
اصولاً اگر استخر آلوده باشد امکان مبتلا شدن به هر بیماری وجود دارد حتی بیماریهای خطرناک تر از وبا. بنابراین باید از استخرهایی استفاده کرد که موارد بهداشتی را بسیار خوب رعایت میکنند. با توجه به اینکه در اکثر استخرها پر کلرین میزنند و کلر میریزند هیچ میكروبی در آن نمیماند.
دو عامل نگران کننده وجود دارد یکی خود بیماری وباست اما نگران کنندهتر آن است که در سال ۷۷ یازده هزار نفر مبتلا شدند و کسی به مردم خبر نداد و امسال70 مورد داشتهایم و به ما اعلان خطر شد, آیا وضعیت وخیمتر از این گزارشهاست؟
به نظرم میرسد که مامورین وزارت بهداشت بیشتر نگران هستند. این هشدارهایی را که میدهند بیشتر به این دلیل است که میخواهند مسایل بهداشتی رعایت شود. بعضی اوقات ممکن است مریضی در روستایی باشد و ماموران بهداشت خبر نداشته باشند. اما آمارهایی که از طریق درمانگاهها و بیمارستانها به وزارتخانه ارجاع میشود همین است که میشنویم یعنی در حدود یکصد و چند نفر تا امروز. بنابراین باید اطمینان کرد. اگر هم بیایند و بگویند ارقام بیشتر از این است، احساس ترس و وحشت ایجاد میشود.
آیا کسانی که قبلاً واکسن وبا تزریق کردهاند باز هم در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند؟
ببینید میگویند که حتی سازمان بهداشت به واکسن وبا اعتقادی ندارد متاسیونهایی که در میكروب "ویبریون وبا" ایجاد میشود، ممکن است در واکسنی که تزریق میشود، وجود نداشته باشد. ولی به هر حال اگر واکسنی را که میزنند مربوط به همان نوع وبایی باشد که در همان موقع به صورت اپیدمی است، موثر خواهد بود. ولی چون الان انواع مختلفی از وبا وجود دارد مثل پاکستانی، عراقی و هندی، این است که ممکن است زیاد موثر واقع نشود.
با پخته شدن مواد غذایی از جمله گوشت, مرغ, سبزیجات و ... از انتقال بیماری جلو گیری میشود یا خیر. همچنین اگر مواد با مایع ظرفشویی ضدعفونی شوند آیا جذب مواد غذایی میشود یا خیر؟
این موادی که میزنند ضدعفونی نمیکند بلکه چربیهای روی سبزی را شل میکند و در نتیجه آبكشی بعدی به راحتی میكروبها از سبزیجات و میوهها جدا میشود. مواد شوینده هم جذب مواد غذایی نمیشود چرا که هم مقدارش کم است و وقتی آب میریزیم همهاش از بین میرود. بنابراین جذب نمیشود.
آیا ماهیان داخل رودخانه هم آلوده به وبا هستند؟
متاسفانه, چون ماهیهایی که درحال حاضر پرورش میدهند در آبهای راکد بزرگ میشوند و میكروب این بیماری در آبهای بسته نشو و نما میکند، این ماهیها از نظر اپیدمولوژی میتوانند انسانها را به این بیماری آلوده کنند .
آیا مسافرانی که از کشورهای خارجی به ایران مسافرت میکنند باید نگران احتمال ابتلا به وبا باشند؟
نه اصلاً ترسی وجود ندارد. صد نفر در بین 70میلیون که رقمی نیست. بیماریهای خطرناکتری وجود دارد مانند ایدز و هیپاتیت. فقط میخواستم توضیح بدهم که این بیماری از راه قلیان و سیگار مشترکی که باهم می کشند نیز منتقل میشود.
باکتری وبا تا چه مدت در محیط بیرونی به حیات ادامه میدهد. مثلاً شیر آبی که دهان شخصی مبتلا به وبا به آن خورده، تا چه مدت میتواند عامل انتقال باشد؟
در محیطهای آلوده و مرطوب این میكروب برای چند روز باقی میماند. ولی در محیطهای خشک به زودی از بین میرود.
آیا وبا از راه تماس کوتاهی مثل دست دادن و یا استشمام بازدم فرد بیمار یا لمس کردن وسایل آن فرد هم انتقال مییابد؟
از طریق هوا منتقل نمیشود ولی از طریق دست دادن با دست آلوده امکان انتقال آن وجود دارد.
از لحظهای که میکروب وبا وارد بدن انسان شود تا لحظهای که مبتلا به این بیماری شویم چه مدت زمان طول میکشد ؟
از چند ساعت تا یکی دو روز.
تا زمان دسترسی به پزشک چه باید كرد؟ درمورد کودکان خردسال چه کنیم؟
باید مقداری زیاد مایعات مصرف کنیم از استفراغ نترسیم آب را با کمی نمک مخلوط و در سریعترین فرصت به پزشک مراجعه کنیم.
کسی که مبتلا میشود چه کارهایی را باید انجام داده و چه کارهایی را نباید انجام دهد؟
کسی که مریض است باید از خوردن غذاهای سنگین و پرخوری جلوگیری کند و خود را سریعتر به پزشك برساند.
اگر علایم بیماری ظاهر شد چه کنیم؟ کدام بیمارستان در تهران در این زمینه قوی است؟
به اولین پزشک باید مراجعه کرد. شخص خاصی نیست. البته بیمارستانهای دولتی خیلی بهتر است. ولی همه اورژانسها آماده کمک به بیماران هستند.
منبع:www.jin-hc.org
واحد مبارزه با بیماریها در جهت کنترل و پیشگیری از بیماریهای واگیر و غیرواگیر با اولویت بیماریهای منطقه ای اقدامات زیر را انجام می دهد
واکسیناسیون علیه بیماریهای عمده واگیر چون هپاتیت B – سل –دیفتری –کزاز –سیاه سرفه –فلج اطفال –سرخک –سرخجه –اوریون
پایش و مراقبت منظم بیمار یهای مهم همچون مالاریا –سرخک –سل –ایدز –منژیت –هاری –سالک –التور ، انواع اسهال های عفونی و دیگر بیماریهای بازپدید و یا نوپدید مطرح شده درسطح جهان.
بررسی های همه گیر شناسی ( اپیدمیولوژیک) بیماریهای های واگیر بمنظور جلوگیری از گسترش و همه گیری آنها در سطح وسیع.
این استان همچنین با داشتن سه فرودگاه بین المللی و اسکله های مهم تجاری یکی از مهمترین پایگاههای قرنطینه بخش سلامت در کشور محسوب می گردد، با توجه به کنترل منظم و مداوم مسافرین و کشتی هایی که در این مسیر در حال تردد هستند درجهت کنترل بیماریهای قرنطینه ای ( طاعون- وبا –تب زرد و دیگر فعالیت های مرتبط) اقدام مستمر شبانه روزی انجام می گردد.
بیماریهای غیر واگیر یکی از معضل های مهم کشور به ویژه استان هرمزگان است، این واحد با استفاده از برنامه های آموزشی و اقدامات تشخیصی همواره در جهت کنترل بیماری در بلند مدت اقدام می نماید.
مجوعه این فعالیتها به کمک گروه کارشناسان و کارکنان مبارزه با بیماریها تا سطح محیطی با تدوین برنامه های سالیانه انجام وبطور منظم مورد پایش و ارزشیابی قرار می گیرد
.
عمده ترین روش های کنترل بیماریهای واگیر و غیر واگیر:
آموزش و اطلاع رسانی در زمینه های مختلف سلامت در سطح جامعه
ایجاد هسته های مشاوره ی پزشکی در سطح استان و شهرستانها
مراقبت بیماریها از طریق بازدید خانه به خانه، ویزیت بیماران و بررسی های مستمر از کانوه های عمده بیماری
تهیه نمونه های مشکوک از بیماران و انجام آزمایش های ضروری و استاندارد و مداخله فوری در مورد هریک از آن ها
ایجاد تسهیلات لازم برای تشخیص فوری بیماریها از طریق ایجاد پایگاه های تشخیص بیماری در تمام نقاط استان
انجام درمان های استاندارد و کامل بر اساس آخرین توصیه های ملی و بین المللی بصورت رایگان
انجام پژوهش های کاربردی در زمینه رقع موانع و تنگناهای موجود و به منظور ارتقای کمی و کیفی برنامه های اجرایی
پایش و ارزشیابی به منظور حسن اجرای برنامه و بهبود شاخص های محلی، ملی و بین المللی.
آرزوی ما ارتقاء سطح زندگی توأم با سلامت برای شما عزیزان است
چارت تشکیلات واحد
سوانح و حوادث
معاون بهداشت دانشگاه
گروه
پیشگیری و کنترل ییماری ها
آزمایشگاه کنترل کیفی
واحد واکیر
بیماریهای بازپدید
واکسیناسیون
بیماریهای نوپدید
بیماریهای روده ای
بیماریهای مشترک انسان و حیوان
بیماریهای بومی
ایدز و هپاتیت
بیماریهای قرنطینه ای
واحد غیر واکیر
تالاسمی
فشار خون
دیابت
کنترل کم کاری تیروئید
ثبت سرطان
مراکز بهداشت شهرستانها
مراکز روستایی
خانه بهداشت
پایگاه بهداشت
مراکز شهری
سل و جذام
واحد غیر واکیر
( وضعیت بیماری سل در استان هرمزگان )
طبق برنامه کشوری مبارزه با سل ( پیوست شماره یک راهنمای کشوری ) شاخصهای ارزشیابی فعالیتهای سل تعریف گردیده است که اطلاعات خام دریافتی را بررسی و تبدیل به شاخصهای معنی دار مانند میزان بروز- تقسیم انواع سل و نتایج درمان می کند. اطلاعات خام در فرمهای4 گانه 7و8 و10 و12
( پیوست شماره 9 راهنمای کشوری ) در پایان هر فصل از شبکه ها گرفته جمع آوری گردیده و در فرمت مخصوص وارد کامپیوتر می شود این اطلاعات به صورت خام هر سه ماهه به اداره کل مبارزه با بیماریها ارسال می گردد و هر سال بعد از پایش اطلاعات در مرکز بهداشت استان پسخوراند به واحدهای تابعه عودت داده می شود. ویک نمونه نیز جهت استحضار به اداره کل بیماریها فرستاده می شود .
وضعیت بیماری سل استان هرمزگان در سال 1380 به همراه تعاریف شاخصهای استفاده شده بصورت ذیل ارائه می گردد.این گزارش شامل جداول ونمودارهای متعدد به همراه تعیین میزان بروز سل ریوی اسمیر مثبت از سال 1375 لغایت 1380 می باشد.
استراتژی DOTS
دستورالعمل کشوری برنامه که تحت عنوان راهنمای کشوری مبارزه با سل از سوی مرکز مدیریت بیماریها انتشار یافته نقطه اتکا برنامه عملیاتی استان می باشد. در این راهنما تمام نکات مورد نیاز برای اجرای عملی برنامه مبارزه با سل لحاظ شده است که در ذیل به اطلاعات کلیدی آن اشاره می گردد...
1) وضعیت کلی اپیدمیولوژی سل در ایران وجهان
2) تعاریف استاندارد در بیماری سل
3) اهداف کلی واختصاصی برنامه سل
4) درمان بیماران مسلول درشرایط خاص
5) ساختار کار آزمایشگاههای تشخیص سل در شهرستانهای تابعه
6) شرح وظایف تمام سطوح عملکردی در برنامه مبارزه با سل
7) روشهای تشخیص سل
8) نحوه محاسبه داروهای مورد نیاز
9) شاخصهای استاندارد سل جهت پایش برنامه
10) سل وایدذ ودرمان بیماران آن
11) برنامه کلی مبارزه باسل در زندانها
12) برخوردبابیماران MDR
اهداف کلی برنامه کنترل سل:
کاهش هر چه سریعتر شیوع سل در جامعه ، بطوریکه این بیماری بعنوان مشکل بهداشتی در جامعه مطرح نباشد ودر نتیجه آن دستیابی به کاهش میزان بروز مرگ ومیر ناشی از بیماری ممکن گردد
.
اهداف اختصاصی برنامه کنترل سل :
1- بهبودی کامل حداقل 85 درصد موارد جدید مبتلا به سل ریوی با اسمیر خلط مثبت
تا پایان سال 2005
2- کشف حداقل 70 درصد بیماران مبتلا به سل ریوی با اسمیر خلط مثبت تا پایان سال 2005
عمده ترین راه ها و روش های کنترل بیماریهای واگیر وغیر واگیر:
1. آموزش و اطلاع رسانی وسیع عموم مردم در سطح جامعه.
2. ایجاد هسته های مشاوره ای در سطح استان و شهرستانها.
3. برنامه مراقبت بیماریها از طریق بازدید خانه به خانه - ویزیت بیماران و بررسی های کانونی.
4. تهیه نمونه های مشکوک به بیماری و انجام آزمایشات استاندارد و به موقع و فوری.
5. ایجاد تسهیلات لازم برای تشخیص فوری از طریق ایجاد دسترسی آسان و پایگاه های تشخیص بیماری در تمام نقاط استان.
6. انجام درمان های استاندارد وکامل بر اساس آخرین توصیه های ملی وبین المللی بصورت رایگان.
7. انجام پژوهش های کاربردی در زمینه رفع موانع و تنگناه های برنامه های اجرایی به منظور ارتقائ کمی و کیفی.
8. پایش و ارزشیابی به منظور حسن اجرای برنامه و بهبود شاخص های ملی و بین المللی.
گروه مبارزه با بيماريها
رشته گروه : كارداني بهداشت عمومي با گرايش مبارزه با بيماريها
دوره كارداني بهداشت عمومي يكي از دوره هاي آموزش عالي است كه به دو گرايش بهداشت خانواده و مبارزه با بيماريها منتهي مي شود. در گرايش مبارزه با بيماريها صرفاً برادران مي توانند وارد شوند. ضمناً دوره مقدمه اي است براي ورود به بعضي دوره هاي كارشناسي رشته هاي بهداشت. هدف از اين دوره تربيت افرادي است كه بتوانند در زمينه مسائل مختلف مبارزه با بيماريها ارائه خدمت نموده و رده هاي محيطي خدمات مذكور را سرپرستي ، نظارت و هدايت نمايند.
ترم بندي دروس :
نيمسال اول : كارداني بهداشت عمومي با گرايش مبارزه با بيماريها
|
رديف |
شماره درس |
نام درس |
نوع درس |
جمع واحد |
پيش نياز | |
|
نظري |
عملي | |||||
|
1 |
35021001 |
زبان پیش دانشگاهی |
2 |
|
2 |
|
|
2 |
35031017 |
فارسی عمومی |
3 |
|
3 |
|
|
3 |
51122001 |
فیزیک عمومی |
1 |
|
1 |
|
|
4 |
51122002 |
شیمی عمومی |
1 |
|
1 |
|
|
5 |
51122004 |
روانشناسی و بهداشت روانی |
2 |
|
2 |
|
|
6 |
51122018 |
کلیات و اصول اپیدمیولوژی |
5/1 |
5/0 |
2 |
|
|
7 |
51122029 |
کلیات و اصول خدمات بهداشتی |
1 |
|
1 |
|
|
8 |
51122075 |
تشریح و فیزیولوژی |
5/1 |
5/0 |
2 |
|
|
9 |
51122076 |
میکروبیولوژی 1 |
2 |
1 |
3 |
|
|
10 |
51122085 |
آمار حیاتی مقدماتی |
1 |
1 |
2 |
|
جمع واحدهايي كه در طول نيمسال ارائه مي گردد |
16 |
3 |
19 |
| ||
|
رديف |
شماره درس |
نام درس |
نوع درس |
جمع واحد |
پيش نياز | |
|
نظري |
عملي | |||||
|
1 |
35011004 |
اخلاق اسلامی |
2 |
|
2 |
|
|
2 |
35031018 |
زبان عمومی |
3 |
|
3 |
|
|
3 |
51122003 |
اصول بهداشت محیط |
2 |
|
2 |
|
|
4 |
51122005 |
اصول و مبانی جامعه شناسی |
2 |
|
2 |
|
|
5 |
51122009 |
اصول تغذیه |
2 |
|
2 |
|
|
6 |
51122022 |
برنامه ملی مبارزه با بیماریها |
1 |
|
1 |
|
|
7 |
51122024 |
میکروبیولوژی (2) |
2 |
|
3 |
|
|
8 |
51122030 |
حشره شناسی و مبارزه با ناقلین |
5/1 |
5/0 |
2 |
|
|
9 |
51122032 |
اصول مدیریت و نظارت در مراکز |
2 |
|
2 |
029 |
|
10 |
51122033 |
کمک های اولیه |
5/0 |
5/0 |
1 |
075 |
جمع واحدهايي كه در طول نيمسال ارائه مي گردد |
18 |
2 |
20 |
| ||
|
رديف |
شماره درس |
نام درس |
نوع درس |
جمع واحد |
پيش نياز | |
|
نظري |
عملي | |||||
|
1 |
35031024 |
انديشه اسلامي (1) |
2 |
|
2 |
|
|
2 |
35031004 |
تربیت بدنی (1) |
|
1 |
1 |
|
|
3 |
51122007 |
کلیات پزشکی |
2 |
|
2 |
075 |
|
4 |
51122010 |
فارماکولوژی |
1 |
|
1 |
075 |
|
5 |
51122011 |
مصون سازی فعال و انفعالی |
1 |
|
1 |
024 |
|
6 |
51122020 |
بهداشت موادغذایی |
2 |
|
2 |
024-076-09 |
|
7 |
51122080 |
اقدامات بهداشتی در شرایط اضطراری |
1 |
|
1 |
03 |
|
8 |
51122017 |
بهداشت حرفه ای |
1 |
|
1 |
07-075 |
|
9 |
51122084 |
آموزش بهداشت و ارتباطات |
2 |
|
2 |
|
|
10 |
51122083 |
تکنولوژی آموزشی |
|
1 |
1 |
|
|
11 |
51122086 |
اپیدمیولوژی بیماریهای شایع در ایران |
2 |
|
2 |
018 |
|
12 |
35031022 |
جمعیت و تنظیم خانواده |
2 |
|
2 |
|
جمع واحدهايي كه در طول نيمسال ارائه مي گردد |
16 |
2 |
18 |
| ||
نيمسال چهارم : كارداني بهداشت عمومي با گرايش مبارزه با بيماريها
|
رديف |
شماره درس |
نام درس |
نوع درس |
جمع واحد |
پيش نياز | |
|
نظري |
عملي | |||||
|
1 |
51122031 |
کارآموزی در عرصه |
|
12 |
12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
جمع واحدهايي كه در طول نيمسال ارائه مي گردد |
|
12 |
12 |
| ||