
گلو درد یکی از شایعترین دلایلی است که بیماران به متخصصین گوش و حلق و بینی مراجعه میکنند. گلو درد غالبا بدلیل عفونت مستقیم حلق بوسیله ویروسها یا باکتریها ایجاد میشود اما دلایل دیگری مثل رفلاکس معده ، ترشحات مزمن پشت حلق ، سرفه های مزمن ، حساسیت و کشیدن سیگار نیز میتوانند باعث گلو درد شوند.
در این مقاله تمرکز بحث ما در مورد گلودردهای باکتریایی و ویروسی است. اینگونه گلو درد ها غالبا در اواخر زمستان و اوایل بهار شایعتر هستند . راه انتقال گلودرد باکتریایی و ویروسی غالبا از طریق تماس با دست و ترشحات بینی فرد مبتلا است .
گلودردهای ویروسی
گلودرد ویروسی شایعترین علت گلو درد است که علائم آن شامل علائم سرماخوردگی ،کونژکتیویت ، خستگی یا کوفتگی عضلانی ، گرفتگی صدا و تب خفیف است .
در بچه ها ممکن است علائم دیگری مثل تهوع ، استفراغ ، دردهای شکمی و اسهال نیز دیده شود.یکی از انواع گلودردهای ویروسی بیماری منونوکلئوزیس عفونی است که بیشتر در افراد ۱۵ تا ۳۰ ساله دیده میشود .
علائم بالینی آن شامل تب ، گلودرد ، وجود ترشحات فراوان بر روی لوزه ها ، بزرگ شدن غده های لنفاوی گردن و گاهی بزرگی کبد و طحال است. ۹۰% مبتلایان به منونوکلئوزیس عفونی که با آمپی سیلین یا آموکسی سیلین درمان شوند دچار بثورات پوستی به شکل برو ز قرمزی های پراکنده در سطح پوستشان میشوند.
درمان گلو دردهای ویروسی مثل سایر بیماریهای ویروسی ، درمانی علامتی است که شامل استراحت کردن و استفاده از مسکن ها و تب بر ها است .آنتی بیوتیکها بر گلو دردهای ویروسی تاثیری ندارد.
گلو درد های باکتریایی
مبتلایان به گلو درد باکتریایی معمولا علائم بیماری ویروسی مثل آبریز ش بینی ، سرفه ، یا کونژکتیویت را ندارند. شایعترین باکتری که باعث گلو درد میشود استرپتوکوک است.علائم آن شامل قرمزی و تورم حلق و وجود ترشحات چرکی بر روی لوزه ها است .
اگر گلو درد باکتریایی درمان نشود معمولادر عرض ۷ تا ۱۰ روز بهبود میابد.درمان با آنتی بیوتیک باعث میشود که این مدت به ۲۴ ساعت کاهش یابد و آنتی بیوتیک از اکثر عوارض گلودردهای استرپتوکوکی جلوگیری میکند.
عوارض گلودردهای استرپتوکوکی
عوارض ناشی از گلودرد استرپتوکوکی خیلی کمتر از آن چیزی است که تصور میشود.از این عوارض میتوان از تب روماتیسمی ، آبسه دور لوزه ( پری تونسیلار) و گلومرولونفریت نام برد.
آبسه پری تونسیلار در کمتر از ۱ % کسانی که بعد از گلو درد استپتوکوکی از آنتی بیوتیک استفاده کرده اند دیده میشود.فرد مبتلا به آبسه دور لوزه ظاهر بدحالی دارد ، حالت حرف زدنش مثل حالتی است که سیب زمینی داغ در گلویش گیر کرده باشد (hot potato voice) ، اطراف لوزه متورم است و زبان کوچک به سمت مقابل رانده شده است.
سونوگرافی داخل دهانی روش تشخیصی مناسبی برای آبسه دور لوزه است. درمان آن آنتی بیوتیک وریدی و تخلیه کردن آبسه به روش جراحی است.
تب روماتیسمی یکی دیگر از عوارض نادر بعد از گلو دردهای استرپتوکوکی است . در بیماری که بدنبال گلو درد چرکی دچار درد و تورم مفاصل ، ندولهای زیر پوستی و صداهای اضافی قلبی میشود باید به تب روماتیسمی فکر کرد.
گلومرولونفریت یا گرفتاری کلیه نیز عارضه نادر دیگری از گلودرد استرپتوکوکی است که درمان گلو درد با آنتی بیوتیک مناسب نیز از احتمال ایجاد گلومرولونفریت کم نمیکند.علائم آن شامل هماچوری یا وجود خون در ادرار ، تکرر ادرار و تورم اندام تحتانی است
منبع:پزشکان بدون مرز
این ویروس مجاری تنفسی فوقانی و تحتانی را درگیر میکند و در هر سني مي تواند افراد را گرفتار سازد.
همه¬گیری¬های این بیماری با وسعت و شدت متغیر تقریباً در هر زمستان رخ می¬دهد. علائم بیماری و میزان ابتلا و میزان تلفات متغیر است. اغلب با علائمی مثل تب، عرق، لرز، سردرد، آبریزش از بینی، سرفه خشک، گلودرد، ضعف و درد عضلاني همراه مي¬باشد. سرفه اغلب شدید است و برای مدتی ادامه می یابد ولی سایر نشانه های بیماری بعد از ۲ تا ۷ روز خود به خود بهبودی پیدا می کند.
بیش از ۶۰ نوع مختلف از این نوع ویروس وجود دارد. برخی از آنها باعث رشد زگیل در ناحیه تناسلی شده و بعضی هم سبب رشد زگیل در دیگر قسمتهای بدن مانند دستها می شوند.
علایم و نشانه ها پس از ابتلا به ویروس زگیل معمولا بین یک تا سه ماه طول می کشد تا زگیلها در ناحیه تناسلی ظاهر شوند.
اسهال عبارت است از افزایش در تعداد دفعات دفع مدفوع یا کاهش قوام مدفوع( بیشتر آبکی شدن مدفوع). اگرچه تغییرات در تعداد دفعات دفع مدفوع و آبکی شدن مدفوع از یکدیگر متفاوت و به هم وابسته نیستند ولی اغلب اوقات این دو با هم هستند.
اسهال بایستی از ۴ وضعیتی دیگری که با آن اشتباه می شود افتراق داده شود.اگر چه این وضعیتها همراهی با اسهال می کنند ولی اغلب دارای علل متفاوت و درمان های متفاوتی از اسهال هستند.این وضعیتهای دیگر عبارتند از:
۱- بی اختیاری مدفوع. که شامل عدم توانایی از خود نگه داشتن از اجابت مزاج تا زمان مناسب است ، به عنوان مثال تا زمانی که فردی به توالت برسد.
۲- نیاز شدید مقعدی (rectal urgency ) ، که به صورت یک نیاز شدید دفع خود را بروز داده و آنچنان قوی است که اگر یک توالت فورأ در دسترس نباشد بی اختیار می شود.
۳- تخلیه غیر کامل. داشتن احساس اجابت مزاج بلافاصله بعد از یک دفع ، به طوری که در دفعه دوم مشکل در دفع بیشتر مدفوع دارند.
۴- احساس مدفوع بلافاصله بعد از خوردن غذا.
برفك دهان به یك سری عفونتهای دهانی گفته میِشود كه به علت رشد بیش از حد قارچ، كاندیدا آلبیكانس، در دهان ایجاد میشود و در حالت عادی این قارچ در دهان بسیاری از افراد وجود دارد. این عارضه یعنی برفك دهان، نوعی عفونت سطحی است كه بخشهای كناری و گوشههای دهان را مبتلا میكند.
دیگر نقاط كه در معرض خطر ابتلا به برفك عبارتند از: داخل گونهها، زبان، كام و حلق.
برفك دهان، در دهان نوزادان یافته شایعی است. مثلاً یك نوزاد ممكن است در طی پروسه زایمان به برفك دهان مبتلا شود و این برفك عمدتاً در حالتی ایجاد میِشود كه مادر دچار عفونت قارچی واژنی باشد و زایمان نوزاد به طریق طبیعی یعنی از مسیر كانال زایمان صورت گیرد.
علائم چنین نوع برفك دهانی معمولاً در ۷ تا ۱۰ روز بعد از تولد بهبود مییابد.
در سایرین، یعنی كودكان و بالغان، ایجاد برفك دهان، دلایل دیگری میتواند داشته باشد
مثلاً: بیماریها و یا داروهایی كه سیستم ایمنی فرد را تحت تأثیر قرار میدهد.
شیمیدرمانی به دنبال سرطانها (در افرادی كه تحت این نوع شیمیدرمانی قرار میگیرند).
در درمان با داروهای استروئیدی یا آنتیبیوتیك.
مكانیسم ایجاد برفك به واسطه داروهای روی آنتیبیوتیكها باعث از بین رفتن باكتریهای داخل دهان شده (یعنی باكتریهایی كه به صورت طبیعی در حفره دهان هر كسی وجود دارد) در نتیجه جمعیت قارچها در دهان افزایش یافته و به دنبال آن برفك دهان یا كاندیدا ایجاد میشود؛
یعنی از آنجائی كه مصرف آنتیبیوتیكها، باكتریهای نرمال دهان را كه اصطلاحاً به آن فلورمیكروبی میگویند را كاهش میدهد، زمینه رشد و تزاید قارچهای كاندیدا در دهان را مهیا كرده و هیچ رقیبی (یعنی باكتریها) در میدان كنار آنها وجود ندارد.
با توضیحاتی كه تا این جا ارائه شد به دوستان دیابتی توصیهای را دارم:
- افراد دیابتی باید مراقب باشند در معرض ابتلا به خشكی دهان قرار نگیرند كه در این حالت میزان بزاق آنها كم شده و بیشتر در معرض ابتلا به عفونتهای قارچی كاندیدایی قرار میگیرند.
همچنین افراد مسن با توجه به این كه میزان بزاقشان كم میشود نیز در معرض ابتلا به عفونت كاندیدا هستند؛ گروه دیگر افراد دچار سوء تغذیه و كسانی هستند كه سیستم ایمنی آنها به دلایلی ضعیف شده است (مانند مبتلایان به سرطان و ایدز).
حالا در نظر بگیریم چنانچه یك دیابتی در هر كدام از گروههای اشاره شده نیز قرار بگیرد باید چندین برابر یك فرد عادی به سلامتی، به خصوص سلامتی دهان و دندان خود توجه كند، زیرا علاوه بر عوارضی كه به شرح آن پرداختیم و در جلسات و مقالات قبلی توضیح دادیم، خطر بزرگی به نام عفونت برفكی قارچ كاندیدا نیز وی را تهدید میكند.
علائم:
اولین نشانه برفك در دهان عبارت است از:
حس طعم یا مزه بد دهان و این كه حس چشایی و حس طعم مزه غذا كاهش مییابد. برفك دهان به صورت یك سری تكههایی مثل تكه وصلههایی كه به پارچههای كهنه و مندرس میدوزند نمایان میشود كه این وصلهها در كناره زبان در گوشه دهان و كام و پشت زبان دیده میشود.
اگر سعی كنید این لایه و یا وصله سفید را از روی زبان خود یا از ناحیهای كه در دهان هست جدا كنید، در آن منطقه وصله سفید رنگی خواهید دید كه قرمز و ملتهب شده و ممكن است دچار خونریزی شود.
گاهی این پلاكهای برفكی در دهان، دردناك میشوند به خصوص باعث بیقراری كودكان و نوجوانان میشود.
تشخیص:
فراموش نكنیم، چنانچه این علائم در دهان فردی دیده شد، حتماً به دندان پزشك مراجعه كند تا با تشخیص صحیح درمان مناسب هم برای وی صورت گیرد.
جالب است بدانیم در بسیاری از موارد دندان پزشكان از همین طریق پی به وجود دیابت در فرد پی میبرند. یعنی اگر فردی مكرر بدون علت مشخص و مشهودی دچار عفونت برفك دهان شود. پزشك یا دندان پزشك از جمله عللی كه در تشخیص افتراقی خود در نظر میگیرد عبارت است از:
دیابت، سرطان، عفونت HIV
در این گونه موارد، تستهای خونی و دیگر پروسههای تشخیصی لازم است. همچنین به دنبال مصرف داروهایی كه میزان بزاق را كاهش میدهند برفك دهان ایجاد میشود.
درمان:
شامل داروهای گروه ضد قارچ است كه میزان و نوع دارو و طریقه مصرف را دندان پزشكتان به شما توصیه میكند.
چناچه بنا به تشخیص دندان پزشكتان، علت برفك دهان، مصرف داروهایی است كه باعث كم شدن بزاق شده، در این صورت باید با نظر و مشورت پزشك معالجتان نوع دارویی كه باعث خشكی دهان شده را تغییر دهید؛
البته گاهی نمیتوان این گروه داروها را تغییر داد كه در این صورت فرد باید از مرطوب كنندهها یا بزاق مصنوعی به عنوان جایگزین استفاده كند.
قارچ دهان (برفك) را هیچ گاه دست كم نگیرید، چرا كه در افراد ضعیف و افراد با نقص سیستم ایمنی عفونتهای آن تا مری و دستگاه گوارش نیز منتشر میشود.
عفونتهاى سالمونلائى طيف وسيعى از بيمارىهاى باکتريال (تب تيفوئيدي، گاستروآنتريت باکتريمى و عفونتهاى موضعي) را شامل مىشوند که توسط گروه بزرگى از باسيلهاى گرم منفى بهنام سالمونلا ايجاد مىگردند و به طور معمول از راه تماس مدفوعى - دهاني، انسان را آلوده مىسازند. اين نوع از باکترىها بسيار وسيع و متنوع مىباشند. از ميان بيش از ۲۳۰۰ ارگانيسم شناختهشده تعدادى قادر به ايجاد عفونت در انسان (مثل تب تيفوئيدي) و شايعتر از همه اسهال (که از اسهال حاد آبکى تا اسهال خونى يا ديسانترى متغير است) مىباشند. سالانه به طور متوسط کودکان ۵۰ تا ۶۰ روز از سال را مبتلا به اسهال هستند و هر کودک دوبار حملهٔ حاد اسهال را در سال تجربه مىکند و هنوز هم اسهال يکى از شايعترين علل مرگ و مير کودکان را تشکيل مىدهد که سالمونلا نيز درصد قابل توجهى از موارد اسهال را موجب مىشوند. رشد جمعيت، عدم رعايت بهداشت عمومى و مسائل اجتماعى - اقتصادى باعث شده است که بسيارى از همهگيرىهاى بهخصوص همهگيرىهاى ناشى از سالمونلا در گوشه و کنار کشور ما بروز نمايد
همه ما به نوعي افسردگي را تجربه كرده ايم . داغديدگي و ماتمزدگي را حس كرده ايم ، گاهي اوقات بي حوصله و كم رمق هستيم ، شادابي هميشگي را نداريم . در زندگي ما ، روزهايي مي آيد كه همه چيز ، تيره و تار مي شوند ، اميدي وجود ندارد .
بدخلقي و عصبيت به ذهنمان هجوم مي آورد . يك حس تنهايي و گناهكاري بر ما چيره مي شود .
اضطراب و دلهره ، همه ما بطور ناگهاني و يا به مرور در طول زندگي خود داشته ايم . اين حالت ها كه معمولاً پس از شكست ، فقدان ، جدايي و فشارهاي رواني و يا حتي بدون دليل خاص و آشكار بوجود مي آيند ، براي همه ما آشناست .
اما آنچه موجب مي شود تا چنين احساسات و تجارب و نگرشهايي به صورت اختلال رواني در آيد . نوع ، تعداد نشانه ها ، شدت و طول مدت آن است كه به وضعيت بهنجار وطبيعي زندگي آسيب مي رساند .
عوامل ديگري نيز ممكن است در دهان زخم ايجاد كنند مثلا سوختگي ناشي از غذاي داغ، زخمهاي ناشي از برفكهاي دهاني، تبخالهاي دهاني (داخل دهان)، عكسالعمل به بعضي داروها مثل داروهاي شيمي درماني، سيفيليس، ايدز، ديابت و يا سرطان. اما اگر در دهان خود زخمهاي زيادي داريد كه مرتبا خوب ميشوند و دوباره عود ميكنند، به “آفت” فكر كنيد.
اين بيماري در طول تاريخ، انسانهاي زيادي را به هلاكت رسانده است و تجربيات گذشته نشان داده است كه گاهي كانون هاي فعال طاعون به مدت ده سال يا بيشتر، غيرفعال و خاموش گرديده و ناگهان و بصورت انفجاري، مجددا فعال و موجب ابتلاء جوندگان يا انسان شده است.ضمنا از آنجا كه عامل طاعون به عنوان يكي از جنگ افزارهاي بيولوژيك، مطرح ميباشد لازم است از اين نظر نيز مورد توجه قرار گيرد، براساس اطلاعات موجود، كشورهائي نظير روسيه و آمريكا اين جنگ افزارها را از سال ها قبل ساخته و انباشته اند.
سير بيماري بدين نحو است كه به طور يك در ميان ولي نامنظم، يك مدت فرد دچار سرخوشي و فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري زياد بدون توجيه است (شيدايي) و به دنبال آن دچار افسردگي شديد ميشود، و اين سيكل به همين منوال ادامه پيدا ميكند. در بين شيدايي و افسردگي، دورهاي از رفتار طبيعي (ممكن است كوتاه باشد يا حتي چند سال طول بكشد) وجود دارد.
پشه خاکیها دارای دگردیسی کامل بوده ، ماده ها تخم خود را در نقاط مرطوب مانند: شکاف سنگ فرشها ، شکافها و سوراخهای سطح زمین ، ريشه خارجی درختان ، شکافهای موجود در کف طویله و مرغداریها ، میان شاخ و برگ های ریخته شده قرار می دهند.